Κοινοπραξία αμερικανικών εταιρειών έχει ήδη προεπιλεγεί για την κατασκευή του νέου αγωγού, έργο που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει δύο έως τρία χρόνια
Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν σε ακόμη μία στρατηγική παρέμβαση στη Μέση Ανατολή, αυτή τη φορά μέσω της ενέργειας.
Η Ουάσιγκτον, σε συνεργασία με το Ιράκ και τη Συρία, εργάζεται για την αναβίωση του ιστορικού πετρελαιαγωγού Kirkuk – Baniyas, μήκους περίπου 800 χιλιομέτρων, ο οποίος θα μεταφέρει αργό πετρέλαιο από το Kirkuk στο συριακό λιμάνι Baniyas, παρακάμπτοντας τα Στενά του Hormuz, σύμφωνα με δημοσίευμα του Middle East Eye.
Επισήμως, το σχέδιο παρουσιάζεται ως μια εναλλακτική διαδρομή εξαγωγής του ιρακινού πετρελαίου.
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα, ο πραγματικός του στόχος είναι η μείωση της γεωπολιτικής επιρροής του Ιράν στα Στενά του Hormuz, ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.
Η ενέργεια ως εργαλείο γεωπολιτικής
Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τον τρόπο με τον οποίο η ενεργειακή πολιτική συνδέεται με τις ευρύτερες στρατηγικές επιδιώξεις των μεγάλων δυνάμεων.
Ο αγωγός, που κατασκευάστηκε το 1952, σταμάτησε να λειτουργεί τη δεκαετία του 1980, όταν η Συρία τάχθηκε υπέρ του Ιράν στον πόλεμο Ιράν – Ιράκ.
Οι υποδομές του υπέστησαν περαιτέρω καταστροφές μετά την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003, με αποτέλεσμα σήμερα να απαιτείται ουσιαστικά πλήρης ανακατασκευή.
Το γεγονός ότι η ίδια η αμερικανική στρατιωτική επέμβαση συνέβαλε στην καταστροφή των ενεργειακών υποδομών και τώρα αμερικανικές εταιρείες εμφανίζονται ως οι βασικοί υποψήφιοι για την ανοικοδόμησή τους προκαλεί εύλογα ερωτήματα για το ποιος τελικά ωφελείται οικονομικά από τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή.
Αμερικανικές εταιρείες στο επίκεντρο
Σύμφωνα με το Middle East Eye, κοινοπραξία αμερικανικών εταιρειών έχει ήδη προεπιλεγεί για την κατασκευή του νέου αγωγού, έργο που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει δύο έως τρία χρόνια.
Η προώθηση του σχεδίου αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στον Tom Barrack, πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Τουρκία και ειδικό απεσταλμένο για τη Συρία και το Ιράκ, ο οποίος φέρεται να διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις με τον Ιρακινό πρωθυπουργό Ali al-Zaidi.
Η επίσημη παρουσίαση του σχεδίου αναμένεται να συμπέσει με την επίσκεψη του Ali al-Zaidi στον Λευκό Οίκο, όπου θα συναντηθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο Donald Trump, ενώ στο πρόγραμμά του περιλαμβάνεται και επίσκεψη στο Τέξας την «καρδιά» της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας.
Tom Barrack
Ένα σχέδιο που αποδυναμώνει το Ιράν
Η γεωπολιτική σημασία του έργου συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια περιορισμού της στρατηγικής επιρροής του Ιράν.
Μετά την ένταση που επικράτησε στα Στενά του Hormuz, το Ιράκ αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει προσωρινά οδικές μεταφορές πετρελαίου μέσω της Συρίας, λύση που αποδείχθηκε περιορισμένη.
Ο νέος αγωγός θα δημιουργούσε μια μόνιμη διαδρομή εξαγωγής προς τη Μεσόγειο, μειώνοντας την εξάρτηση από το Hormuz και, κατά συνέπεια, περιορίζοντας τη δυνατότητα της Τεχεράνης να επηρεάζει τις διεθνείς ενεργειακές ροές.
Ανταγωνισμός με τα σχέδια του Ισραήλ
Το έργο δεν επηρεάζει μόνο το Ιράν αλλά και τα ενεργειακά σχέδια του Ισραήλ.
Ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu έχει επανειλημμένα προτείνει τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο μέσω της Σαουδικής Αραβίας προς ισραηλινά λιμάνια στη Μεσόγειο, ενώ ο υπουργός Ενέργειας Eli Cohen έχει παρουσιάσει συγκεκριμένη πρόταση για χερσαίο αγωγό που θα συνδέει τη Σαουδική Αραβία με το Eilat και στη συνέχεια με τον αγωγό Eilat – Ashkelon.
Η διαδρομή Kirkuk – Baniyas προσφέρει όμως μια εναλλακτική δίοδο που παρακάμπτει πλήρως το Ισραήλ, ενισχύοντας έναν ευρύτερο εμπορικό άξονα Ιράκ – Συρία – Τουρκία προς την Ευρώπη.
Οι πραγματικοί στόχοι της Ουάσιγκτον
Αν και η αμερικανική πλευρά παρουσιάζει το έργο ως οικονομική επένδυση και πρωτοβουλία περιφερειακής συνεργασίας, αναλυτές επισημαίνουν ότι η ενεργειακή πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή διαχρονικά συνδέεται με ευρύτερους γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς.
Η αναβίωση του αγωγού δεν περιορίζεται στην αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράκ, αλλά ενισχύει την αμερικανική επιρροή στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, δημιουργεί σημαντικές επιχειρηματικές ευκαιρίες για αμερικανικές εταιρείες και μεταβάλλει τις ισορροπίες απέναντι τόσο στο Ιράν όσο και στις εναλλακτικές ενεργειακές διαδρομές που προωθούν άλλοι περιφερειακοί παίκτες.
Παράλληλα, η υλοποίηση του έργου μόνο εύκολη δεν θεωρείται.
Οι σοβαροί κίνδυνοι ασφαλείας στη Συρία, οι περιφερειακές αντιπαραθέσεις και οι διαφορετικές γεωπολιτικές επιδιώξεις των εμπλεκόμενων κρατών ενδέχεται να μετατρέψουν τον αγωγό σε νέο πεδίο ανταγωνισμού.
Ένα ακόμη κεφάλαιο στην αμερικανική πολιτική της Μέσης Ανατολής
Η υπόθεση του αγωγού Kirkuk – Baniyas δείχνει ότι η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο άσκησης ισχύος στη Μέση Ανατολή.
Είτε παρουσιάζεται ως σχέδιο οικονομικής ανάπτυξης είτε ως έργο ενεργειακής ασφάλειας, η πραγματικότητα είναι ότι πίσω από τέτοιες πρωτοβουλίες διαμορφώνονται νέες γεωπολιτικές ισορροπίες.
Το κατά πόσο το σχέδιο θα οδηγήσει πράγματι σε μεγαλύτερη σταθερότητα ή θα ανοίξει έναν νέο κύκλο ανταγωνισμού στην περιοχή παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Σε κάθε περίπτωση, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει για ακόμη μία φορά την ενεργειακή διπλωματία ως μέσο ενίσχυσης της στρατηγικής της επιρροής στη Μέση Ανατολή.
Πώς θα αντιδράσει το Ιράν
Η αναβίωση του αγωγού Kirkuk – Baniyas δεν αποτελεί απλώς ένα ενεργειακό έργο, αλλά μια εξέλιξη με σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις για το Ιράν.
Η Τεχεράνη θεωρεί διαχρονικά τα Στενά του Hormuz ως ένα από τα βασικότερα στρατηγικά της πλεονεκτήματα, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Εάν ο νέος αγωγός τεθεί σε λειτουργία, το Ιράκ θα αποκτήσει μια εναλλακτική διαδρομή εξαγωγής προς τη Μεσόγειο μέσω της Συρίας, μειώνοντας την εξάρτησή του από το Hormuz.
Μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε, σε κάποιο βαθμό, την επιρροή που μπορεί να ασκεί το Ιράν στις ενεργειακές ροές της περιοχής.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη δύσκολα θα παρακολουθήσει παθητικά την υλοποίηση ενός σχεδίου που ενισχύει την αμερικανική παρουσία στις ενεργειακές υποδομές της Μέσης Ανατολής.
Είναι πιθανό να επιδιώξει την ενίσχυση των πολιτικών και οικονομικών δεσμών της με τη Βαγδάτη, να αυξήσει τη διπλωματική της δραστηριότητα στη Συρία και να επιταχύνει τη συνεργασία της με εταίρους όπως η Ρωσία και η Κίνα, προκειμένου να διατηρήσει την περιφερειακή της επιρροή.
Παράλληλα, η υλοποίηση του έργου θα μπορούσε να αποτελέσει ακόμη ένα πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή ασφάλεια και οι εμπορικοί διάδρομοι αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη γεωπολιτική ισορροπία της Μέσης Ανατολής.
www.bankingnews.gr
Η Ουάσιγκτον, σε συνεργασία με το Ιράκ και τη Συρία, εργάζεται για την αναβίωση του ιστορικού πετρελαιαγωγού Kirkuk – Baniyas, μήκους περίπου 800 χιλιομέτρων, ο οποίος θα μεταφέρει αργό πετρέλαιο από το Kirkuk στο συριακό λιμάνι Baniyas, παρακάμπτοντας τα Στενά του Hormuz, σύμφωνα με δημοσίευμα του Middle East Eye.
Επισήμως, το σχέδιο παρουσιάζεται ως μια εναλλακτική διαδρομή εξαγωγής του ιρακινού πετρελαίου.
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα, ο πραγματικός του στόχος είναι η μείωση της γεωπολιτικής επιρροής του Ιράν στα Στενά του Hormuz, ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.
Η ενέργεια ως εργαλείο γεωπολιτικής
Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τον τρόπο με τον οποίο η ενεργειακή πολιτική συνδέεται με τις ευρύτερες στρατηγικές επιδιώξεις των μεγάλων δυνάμεων.
Ο αγωγός, που κατασκευάστηκε το 1952, σταμάτησε να λειτουργεί τη δεκαετία του 1980, όταν η Συρία τάχθηκε υπέρ του Ιράν στον πόλεμο Ιράν – Ιράκ.
Οι υποδομές του υπέστησαν περαιτέρω καταστροφές μετά την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003, με αποτέλεσμα σήμερα να απαιτείται ουσιαστικά πλήρης ανακατασκευή.
Το γεγονός ότι η ίδια η αμερικανική στρατιωτική επέμβαση συνέβαλε στην καταστροφή των ενεργειακών υποδομών και τώρα αμερικανικές εταιρείες εμφανίζονται ως οι βασικοί υποψήφιοι για την ανοικοδόμησή τους προκαλεί εύλογα ερωτήματα για το ποιος τελικά ωφελείται οικονομικά από τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή.
Αμερικανικές εταιρείες στο επίκεντρο
Σύμφωνα με το Middle East Eye, κοινοπραξία αμερικανικών εταιρειών έχει ήδη προεπιλεγεί για την κατασκευή του νέου αγωγού, έργο που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει δύο έως τρία χρόνια.
Η προώθηση του σχεδίου αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στον Tom Barrack, πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Τουρκία και ειδικό απεσταλμένο για τη Συρία και το Ιράκ, ο οποίος φέρεται να διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις με τον Ιρακινό πρωθυπουργό Ali al-Zaidi.
Η επίσημη παρουσίαση του σχεδίου αναμένεται να συμπέσει με την επίσκεψη του Ali al-Zaidi στον Λευκό Οίκο, όπου θα συναντηθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο Donald Trump, ενώ στο πρόγραμμά του περιλαμβάνεται και επίσκεψη στο Τέξας την «καρδιά» της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας.
Tom Barrack
Ένα σχέδιο που αποδυναμώνει το Ιράν
Η γεωπολιτική σημασία του έργου συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια περιορισμού της στρατηγικής επιρροής του Ιράν.
Μετά την ένταση που επικράτησε στα Στενά του Hormuz, το Ιράκ αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει προσωρινά οδικές μεταφορές πετρελαίου μέσω της Συρίας, λύση που αποδείχθηκε περιορισμένη.
Ο νέος αγωγός θα δημιουργούσε μια μόνιμη διαδρομή εξαγωγής προς τη Μεσόγειο, μειώνοντας την εξάρτηση από το Hormuz και, κατά συνέπεια, περιορίζοντας τη δυνατότητα της Τεχεράνης να επηρεάζει τις διεθνείς ενεργειακές ροές.
Ανταγωνισμός με τα σχέδια του Ισραήλ
Το έργο δεν επηρεάζει μόνο το Ιράν αλλά και τα ενεργειακά σχέδια του Ισραήλ.
Ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu έχει επανειλημμένα προτείνει τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο μέσω της Σαουδικής Αραβίας προς ισραηλινά λιμάνια στη Μεσόγειο, ενώ ο υπουργός Ενέργειας Eli Cohen έχει παρουσιάσει συγκεκριμένη πρόταση για χερσαίο αγωγό που θα συνδέει τη Σαουδική Αραβία με το Eilat και στη συνέχεια με τον αγωγό Eilat – Ashkelon.
Η διαδρομή Kirkuk – Baniyas προσφέρει όμως μια εναλλακτική δίοδο που παρακάμπτει πλήρως το Ισραήλ, ενισχύοντας έναν ευρύτερο εμπορικό άξονα Ιράκ – Συρία – Τουρκία προς την Ευρώπη.
Οι πραγματικοί στόχοι της Ουάσιγκτον
Αν και η αμερικανική πλευρά παρουσιάζει το έργο ως οικονομική επένδυση και πρωτοβουλία περιφερειακής συνεργασίας, αναλυτές επισημαίνουν ότι η ενεργειακή πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή διαχρονικά συνδέεται με ευρύτερους γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς.
Η αναβίωση του αγωγού δεν περιορίζεται στην αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράκ, αλλά ενισχύει την αμερικανική επιρροή στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, δημιουργεί σημαντικές επιχειρηματικές ευκαιρίες για αμερικανικές εταιρείες και μεταβάλλει τις ισορροπίες απέναντι τόσο στο Ιράν όσο και στις εναλλακτικές ενεργειακές διαδρομές που προωθούν άλλοι περιφερειακοί παίκτες.
Παράλληλα, η υλοποίηση του έργου μόνο εύκολη δεν θεωρείται.
Οι σοβαροί κίνδυνοι ασφαλείας στη Συρία, οι περιφερειακές αντιπαραθέσεις και οι διαφορετικές γεωπολιτικές επιδιώξεις των εμπλεκόμενων κρατών ενδέχεται να μετατρέψουν τον αγωγό σε νέο πεδίο ανταγωνισμού.
Ένα ακόμη κεφάλαιο στην αμερικανική πολιτική της Μέσης Ανατολής
Η υπόθεση του αγωγού Kirkuk – Baniyas δείχνει ότι η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο άσκησης ισχύος στη Μέση Ανατολή.
Είτε παρουσιάζεται ως σχέδιο οικονομικής ανάπτυξης είτε ως έργο ενεργειακής ασφάλειας, η πραγματικότητα είναι ότι πίσω από τέτοιες πρωτοβουλίες διαμορφώνονται νέες γεωπολιτικές ισορροπίες.
Το κατά πόσο το σχέδιο θα οδηγήσει πράγματι σε μεγαλύτερη σταθερότητα ή θα ανοίξει έναν νέο κύκλο ανταγωνισμού στην περιοχή παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Σε κάθε περίπτωση, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει για ακόμη μία φορά την ενεργειακή διπλωματία ως μέσο ενίσχυσης της στρατηγικής της επιρροής στη Μέση Ανατολή.
Πώς θα αντιδράσει το Ιράν
Η αναβίωση του αγωγού Kirkuk – Baniyas δεν αποτελεί απλώς ένα ενεργειακό έργο, αλλά μια εξέλιξη με σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις για το Ιράν.
Η Τεχεράνη θεωρεί διαχρονικά τα Στενά του Hormuz ως ένα από τα βασικότερα στρατηγικά της πλεονεκτήματα, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Εάν ο νέος αγωγός τεθεί σε λειτουργία, το Ιράκ θα αποκτήσει μια εναλλακτική διαδρομή εξαγωγής προς τη Μεσόγειο μέσω της Συρίας, μειώνοντας την εξάρτησή του από το Hormuz.
Μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε, σε κάποιο βαθμό, την επιρροή που μπορεί να ασκεί το Ιράν στις ενεργειακές ροές της περιοχής.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη δύσκολα θα παρακολουθήσει παθητικά την υλοποίηση ενός σχεδίου που ενισχύει την αμερικανική παρουσία στις ενεργειακές υποδομές της Μέσης Ανατολής.
Είναι πιθανό να επιδιώξει την ενίσχυση των πολιτικών και οικονομικών δεσμών της με τη Βαγδάτη, να αυξήσει τη διπλωματική της δραστηριότητα στη Συρία και να επιταχύνει τη συνεργασία της με εταίρους όπως η Ρωσία και η Κίνα, προκειμένου να διατηρήσει την περιφερειακή της επιρροή.
Παράλληλα, η υλοποίηση του έργου θα μπορούσε να αποτελέσει ακόμη ένα πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή ασφάλεια και οι εμπορικοί διάδρομοι αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη γεωπολιτική ισορροπία της Μέσης Ανατολής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών